Wrocław rewolucjonizuje podejście do wody. Darmowa kranówka i ochrona przed cyberatakami

Stolica Dolnego Śląska wielokrotnie zmagała się ze wstrząsającymi skutkami wielkiej wody, a obecnie musi stawiać czoła problemom typowym dla wielu polskich aglomeracji, obejmującym walkę z deficytem opadów, efektywne gromadzenie deszczówki oraz zabezpieczanie kluczowych instalacji. Z tego powodu tegoroczne debaty kongresowe wykraczały daleko poza standardowe kwestie rozbudowy sieci wodociągowej czy tworzenia nowych obiektów hydrotechnicznych. Prelegenci pochylili się również nad optymalnym projektowaniem architektury miejskiej, budowaniem świadomości kryzysowej wśród obywateli i kształtowaniem codziennych, proekologicznych nawyków mieszkańców.

- Bezpieczeństwo wodne powinno być przedmiotem publicznej debaty, ponieważ jest jednym z elementów bezpieczeństwa państwa. Przechodzimy od zarządzania nadmiarem wody do zarządzania jej deficytem, a więc zasobem, z którego wszyscy korzystamy na co dzień – jako mieszkańcy, w gospodarce i w środowisku naturalnym. To jeden wspólny zasób, który wymaga naszej aktywności - podkreśla Mateusz Balcerowicz, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Wrocław dzieli się innowacjami. Systemy wodne i ochrona przed hakerami

Podczas spotkania eksperci bardzo wnikliwie przeanalizowali zastosowanie innowacji cyfrowych w procesach nadzorowania zasobów wodnych. Słuchacze zapoznali się między innymi z funkcjonowaniem cyfrowego bliźniaka Wrocławskiego Węzła Wodnego, który w oparciu o zebrane pomiary i modele obliczeniowe bada działanie całej infrastruktury, ułatwiając podejmowanie kluczowych kroków w obszarze ochrony aglomeracji.

Znaczną część prelekcji poświęcono również tematyce osłony sieci wodociągowej przed wrogą ingerencją w cyberprzestrzeni i atakami o charakterze hybrydowym. Eksperci zaprezentowali niepokojące statystyki, z których wynika jasno, że w 2025 roku krajowy sektor wodociągowo-kanalizacyjny stał się celem 94 incydentów sieciowych, podczas gdy rok wcześniej takich zdarzeń odnotowano zaledwie 59.

Powyższe statystyki uświadamiają, że współczesne spółki komunalne muszą opracowywać plany reagowania nie tylko na zwykłe usterki sprzętowe, ale przede wszystkim na świadome próby destabilizacji systemów dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Obywatele powinni z kolei wdrażać domowe plany awaryjne i własne zabezpieczenia, choć w codziennym biegu zazwyczaj w ogóle nie myślą o tego typu zagrożeniach.

– Dzisiejszy kongres jest jednym z niewielu wydarzeń w Polsce, podczas których spotykają się przedstawiciele branży wodociągowej, środowiskowej i architektonicznej, dzięki czemu możemy spojrzeć na wodę z bardzo różnych perspektyw. Taka wymiana doświadczeń jest bezcenna. Pozwala nam oderwać się od bieżących spraw, poznać inne punkty widzenia, skonfrontować je z własnymi doświadczeniami i znaleźć inspirację do nowych działań w naszych przedsiębiorstwach i instytucjach – mówi Witold Ziomek, prezes MPWiK S.A. we Wrocławiu.

Darmowa woda z kranu w 50 lokalach. Wrocławskie MPWiK promuje ekologię

Niezwykle namacalnym rezultatem starań adresowanych wprost do wrocławian pozostaje inicjatywa edukacyjna o nazwie „Pij kranówkę”, napędzana aktywnie przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji.

W ramach najświeższej odsłony tego projektu swoje drzwi otworzyło 50 różnych kawiarni, restauracji oraz obiektów hotelowych, które serwują odwiedzającym darmową wodę prosto z sieci. Gminna spółka zapewnia partnerom odpowiednie materiały promocyjne, realizuje szkolenia dla pracowników i dba o reklamę zaangażowanych podmiotów.

Występujący na kongresie wiceprezes wrocławskiego MPWiK, Przemysław Gałecki, stanowczo zaznaczył, że picie zwykłej kranówki opłaca się nie tylko środowisku naturalnemu, ale również domowym budżetom. Według skrupulatnych wyliczeń przedsiębiorstwa, czteroosobowe gospodarstwo domowe rezygnujące z zakupu wody w plastikowych butelkach zachowa w portfelu nawet 10 tysięcy złotych w skali roku.

– Dzisiaj mówimy o tym, że czteroosobowa statystyczna rodzina decydująca się na picie wody kranowej oszczędza rocznie 10 tysięcy złotych. [...] To jest najtrudniejsze, co można osiągnąć, czyli zmiana zwyczajów konsumenckich. To bardzo długotrwały proces – zauważył Przemysław Gałecki, wiceprezes MPWiK S.A. we Wrocławiu.

Zaprezentowana wartość oszczędności stanowi szacunek wyliczony przez wodociągowców, który wprost zależy od rynkowej ceny oraz wolumenu kupowanej wcześniej wody w plastiku.

Akcja wybiega daleko poza branżę gastronomiczną, ponieważ wrocławscy wodociągowcy nawiązują partnerstwa ze światem sportu, animatorami kultury i środowiskiem szkolnym. Na podstawie kongresowych raportów poinformowano, że aż w 66 wrocławskich placówkach oświatowych funkcjonuje łącznie 109 źródełek z wodą pitną. Firma przekazała również, że w zaledwie jednym roku pojawiła się na 153 imprezach plenerowych, docierając z przekazem do ogromnej rzeszy mieszkańców.

Młodzież z Wrocławia walczy z problemami wodnymi. Finał konkursu

Uczestnicy sympozjum mogli na własne oczy zobaczyć, jak perspektywę urbanistyczną postrzega najmłodsze pokolenie mieszkańców aglomeracji.

Dzięki inicjatywie zatytułowanej „Hydrodetektywi Wrocławia”, dzieci i młodzież z lokalnych szkół bacznie lustrowały swoje najbliższe otoczenie. Młodzi ludzie musieli zdiagnozować realne kłopoty związane z infrastrukturą wodną, a następnie stworzyć koncepcje naprawcze i projekty racjonalnych modernizacji.

Jeden z zespołów wziął pod lupę gigantyczne kałuże powstające przy pobliskim rondzie po gwałtownych ulewach, sugerując budowę chłonnych ogrodów deszczowych oraz usprawnienie kanałów odpływowych. Inna ekipa zbadała zbiornik wodny zlokalizowany w Parku Stanisława Tołpy, kładąc nacisk na ulepszenie warunków wegetacji fauny i flory. Wśród kreatywnych pomysłów znalazła się ponadto idea utworzenia kieszonkowego lasu oraz specjalnej strefy relaksu.

W trakcie oficjalnych uroczystości przekazano informację o starcie drugiego sezonu tej rywalizacji.

Dolnośląskie miasto kontynuuje równolegle akcje „Lubię deszcz”, „Szare na zielone”, „Złap deszcz” i prowadzi Akademię H2O. Oznacza to, że poszerzanie wiedzy nie ogranicza się wyłącznie do tradycyjnych godzin wychowawczych. Cały proces wpływa na realną przebudowę szkolnych podwórek, tworzenie zbiorników na deszczówkę i mobilizuje lokalną społeczność do wspólnego działania.

Zatrzymywanie deszczówki w mieście. Kraków i Wrocław dyskutują o zieleni

Drugi dzień zjazdu zdominowała kwestia włączenia natury do zurbanizowanej tkanki. Zazielenianie przestrzeni przestało być wyłącznie zabiegiem kosmetycznym, ponieważ drzewa i krzewy mają kluczowe znaczenie w magazynowaniu opadów, obniżaniu temperatur w betonowych centrach oraz neutralizowaniu ryzyka nagłych podtopień.

Zgromadzeni debatowali o konieczności szanowania naturalnych właściwości gleb i moczarów jeszcze na wczesnym etapie projektowania inwestycji deweloperskich. Nie zabrakło rozważań na temat nakładów finansowych ponoszonych na pielęgnację przyrody. Dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie, Łukasz Pawlik, jasno udowodnił, że pielęgnacja obszarów o charakterze dzikim generuje nawet dziesięciokrotnie niższe koszty w zestawieniu z klasycznie skoszonym i uporządkowanym parkiem.

Skuteczność wspomnianych rozwiązań opiera się jednak nie tylko na samych wyliczeniach inżynieryjnych, lecz zależy od harmonijnej kooperacji pomiędzy urzędnikami, urbanistami i samymi mieszkańcami.

– Mam wrażenie, że to wydarzenie jest jednym z nielicznych, podczas których tak łatwo można nawiązać merytoryczne relacje zarówno z urzędnikami najwyższego szczebla, jak i z tymi, którzy pracują najbliżej mieszkańców. Ten potencjał wymiany myśli, idei, przekonań i poglądów jest dla mnie niezbędny w poszukiwaniu nowych metod projektowania i wprowadzania pozytywnych zmian w miastach, szczególnie w obszarze zielonej i błękitno-zielonej infrastruktury oraz rozwiązań opartych na naturze, którymi zajmuję się na co dzień – podkreśla dr inż. Joanna Rayss, architektka krajobrazu, prezeska Moderna EcoLogic.

Bezpieczeństwo wodne a dezinformacja. Ekspertki wskazują zagrożenia

Budowa nowoczesnych rurociągów to zaledwie jeden z filarów bezpieczeństwa. Kongresowe panele objęły również temat fake newsów, które sieją szczególne spustoszenie w momentach, gdy ludność gorączkowo poszukuje sprawdzonych raportów na temat podtopień, awarii zasilania lub skażenia wody pitnej.

Specjalistki zaznaczyły bezwzględnie, że reputacji instytucji publicznych nie da się ulepić w chwili wybuchu paniki. Podstawą pozostaje transparentny obieg informacji, opieranie się na pewnych doniesieniach i nieprzerwana integracja służb ratunkowych z redakcjami i włodarzami.

Kwestia społecznego spokoju naturalnie przeplatała się z generalnym zagadnieniem przewijającym się przez oba dni zjazdu, czyli definiowaniem, na czym w praktyce polega wysoki komfort egzystencji w aglomeracjach.

– Woda jest dla Open Eyes Economy symbolem jakości życia. Mówiąc o jakości życia, mamy na myśli zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców. Korzystamy z wody każdego dnia, dlatego musimy zarządzać nią odpowiedzialnie, myśleć długoterminowo i szanować ten zasób. Bo bez wody nie ma życia, a tym samym nie ma jego jakości – mówi Kinga Taćkiewicz, dyrektorka generalna Open Eyes Economy.

Wrocławska arena kongresowa nie została wybrana zrządzeniem losu, lecz stanowiła uznanie dla miejskich sukcesów na polu zarządzania zasobami wodnymi. Testowane na Dolnym Śląsku metody z powodzeniem mogą służyć za wzór do naśladowania dla pozostałych jednostek samorządu terytorialnego.

Wrocław w czołówce Water City Index 2026. Jak wypadły polskie miasta?

Jednym z punktów programu było uroczyste odczytanie statystyk rankingu Water City Index 2026, weryfikującego działania aż 218 polskich miejscowości.

W prestiżowej klasyfikacji największych ośrodków miejskich Wrocław uplasował się tuż za podium, na czwartej pozycji. Triumfatorem zestawienia został Kraków, wyprzedzając Bydgoszcz i Łódź. Kategorię miast posiadających prawa powiatu zdominowała Gdynia, natomiast wśród średnich ośrodków bezkonkurencyjne okazało się Mrągowo.

Indeks ten daje szansę na miarodajne skontrolowanie samorządowej polityki wodnej oraz bezbłędnie punktuje luki wymagające natychmiastowych poprawek inwestycyjnych. Dogłębną analizę osiągnięć poszczególnych ośrodków wydano w formie dedykowanego raportu Water City Index 2026.

VIII Kongres Miasto–Woda–Jakość Życia. Znamy głównych organizatorów

VIII Kongres Miasto–Woda–Jakość Życia zaplanowano i sfinalizowano w dniach od 13 do 14 października 2026 roku, a na miejsce prelekcji wyznaczono przestrzenie Centrum Kongresowego Politechniki Wrocławskiej.

Ciężar przygotowań wzięły na siebie Gmina Wrocław oraz inicjatywa Open Eyes Economy Summit. Funkcję współorganizatorów pełniły natomiast: Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, MPWiK S.A. we Wrocławiu oraz Politechnika Wrocławska.

Status kluczowych partnerów objęły Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie i dolnośląski Urząd Marszałkowski. Całe przedsięwzięcie toczyło się pod oficjalnym patronatem resortów infrastruktury, środowiska i klimatu oraz ministerstwa cyfryzacji.